Jak przechowywać owoce latem, gdy temperatura w mieszkaniu rośnie, a brzoskwinie, morele i borówki już następnego dnia stają się miękkie, pomarszczone lub pokrywają się pleśnią? Najważniejsza zasada brzmi: nie wszystkie owoce należy po zakupie traktować tak samo. Twarde brzoskwinie i morele mogą dojrzewać na blacie, ale dojrzałe powinny trafić do lodówki. Borówki należy natomiast schłodzić możliwie szybko i pozostawić nieumyte aż do momentu jedzenia. Jak informuje redakcja Czysklepyczynne.pl, powołując się na zalecenia amerykańskiego Departamentu Rolnictwa oraz materiały instytucji zajmujących się bezpieczeństwem żywności, o trwałości owoców decydują przede wszystkim stopień dojrzałości, wilgoć, dostęp powietrza i obecność etylenu.
Pozostawienie całego koszyka owoców na nasłonecznionym blacie przyspiesza dojrzewanie i utratę jędrności. Nie pomaga również szczelne zamykanie wilgotnych borówek w plastikowym pudełku ani mycie całego opakowania „na zapas”. Brzoskwinie i morele należą do owoców, które mogą dojrzewać po zbiorze, natomiast schłodzenie dojrzałych sztuk spowalnia dalsze mięknięcie. Borówki nie wymagają dojrzewania na stole — po zakupie powinny zostać przejrzane, oczyszczone z uszkodzonych owoców i umieszczone w lodówce.
Brzoskwinie: twarde na blacie, dojrzałe w lodówce
Twarda brzoskwinia nie musi być owocem złej jakości. Część owoców trafia do sprzedaży przed osiągnięciem pełnej miękkości, aby lepiej zniosła transport i wykładanie na sklepowych półkach. Po przyniesieniu do domu należy ocenić nie tylko kolor skórki, ale przede wszystkim twardość miąższu i zapach.
Jeżeli brzoskwinia jest bardzo twarda i prawie nie pachnie, można pozostawić ją w temperaturze pokojowej. Miejsce powinno być suche, zacienione i oddalone od kuchenki, piekarnika, czajnika oraz nasłonecznionego parapetu. Owoców nie należy układać w wysokim stosie. Ciężar górnych sztuk może uszkodzić delikatną skórkę tych znajdujących się niżej.
USDA zaleca wykorzystanie zwykłej brązowej papierowej torby, jeżeli celem jest przyspieszenie dojrzewania niedojrzałych brzoskwiń. Papier ogranicza rozpraszanie wydzielanego przez owoce etylenu, ale jednocześnie nie zatrzymuje wilgoci tak szczelnie jak folia.
“Placing unripe fruit in a brown paper bag at room temperature can speed up the ripening process.”
(USDA SNAP-Ed, zalecenia dotyczące przechowywania brzoskwiń)
Do torby nie należy wkładać owoców mokrych, nadgnitych ani z pękniętą skórką. Wystarczy luźno zamknąć jej górną część i kontrolować zawartość przynajmniej raz dziennie. W ciepłym mieszkaniu przejście od owocu twardego do bardzo miękkiego może nastąpić szybko.
Dojrzałość można rozpoznać po lekkim ugięciu miąższu pod delikatnym naciskiem dłoni. Nie należy wciskać palca w jeden punkt, ponieważ łatwo powstaje wgniecenie, pod którym miąższ zaczyna ciemnieć. Dojrzała brzoskwinia ma wyczuwalny aromat i nie jest twarda jak jabłko, ale nadal zachowuje kształt.
Gdy owoc osiągnie właściwą miękkość, należy przenieść go do lodówki. Chłód nie przywróci jędrności przejrzałej brzoskwini, lecz może spowolnić dalsze dojrzewanie owocu, który w momencie schowania jest jeszcze w dobrym stanie.
“Once ripe, store peaches in the refrigerator.”
(USDA SNAP-Ed, oficjalny poradnik dotyczący brzoskwiń)
Lodówka jest zatem miejscem dla brzoskwiń już dojrzałych, a nie uniwersalnym sposobem na dojrzewanie bardzo twardych owoców.
Najlepiej umieścić je w płytkim pojemniku albo luźno przykrytym naczyniu. Owoce nie powinny być przygniecione innymi produktami. Jeżeli pojemnik jest zamykany, musi być suchy. Skraplająca się wewnątrz woda sprzyja pogarszaniu jakości skórki i ułatwia rozprzestrzenianie się pleśni z jednej uszkodzonej sztuki na kolejne.
Morele wymagają kontroli nawet dwa razy dziennie
Morele są mniejsze i zwykle delikatniejsze niż brzoskwinie. Łatwo ulegają obiciom podczas transportu, przesypywania do torby oraz przechowywania pod cięższymi owocami. Nawet niewielkie mechaniczne uszkodzenie może po kilku godzinach zmienić się w miękką, ciemniejszą plamę.
Twarde morele można pozostawić w temperaturze pokojowej, podobnie jak niedojrzałe brzoskwinie. Nie powinny jednak leżeć na rozgrzanym parapecie ani w zamkniętej plastikowej torbie. Papierowa torba może przyspieszyć dojrzewanie, ale wymaga regularnego sprawdzania. W letnim mieszkaniu owoce pozostawione bez kontroli mogą w krótkim czasie przejść od niedojrzałych do przejrzałych.
Dojrzała morela powinna być lekko miękka, lecz nie zapadać się pod naciskiem. Skórka nie powinna być pęknięta, mokra ani pokryta lepkim nalotem. Bardzo miękkie sztuki należy zjeść w pierwszej kolejności, wykorzystać do gotowania lub oddzielić od twardszych owoców.
Dane z oficjalnego zbioru USDA FoodKeeper wskazują, że dojrzałe morele mogą być przechowywane w lodówce przez kilka dni. Podany przedział wynosi od dwóch do pięciu dni, przy czym rzeczywista trwałość zależy od ich stanu w chwili zakupu i temperatury chłodzenia.
Najpraktyczniejszy sposób postępowania z morelami:
- twarde i nieuszkodzone pozostawić na blacie w jednej warstwie;
- dojrzewające sprawdzać rano i wieczorem;
- miękkie, gotowe do jedzenia przenieść do lodówki;
- uszkodzone lub mokre natychmiast oddzielić od pozostałych;
- nie myć całej partii przed przechowywaniem.
W lodówce morele można umieścić w płytkim pojemniku, który chroni je przed zgnieceniem. Nie należy przesypywać ich do głębokiej miski ani przykrywać szczelnie, jeżeli na owocach lub ściankach znajduje się wilgoć. Luźne przykrycie ogranicza wysychanie, ale pozwala odprowadzać nadmiar pary wodnej.
Borówki powinny trafić do lodówki bez mycia
Borówki wymagają innego postępowania niż brzoskwinie i morele. Nie powinny dojrzewać na kuchennym blacie ani czekać kilka dni w papierowej torbie. Po przyniesieniu do domu należy przejrzeć całe opakowanie i jak najszybciej umieścić je w lodówce.
Pierwszym krokiem jest usunięcie owoców pękniętych, rozgniecionych, mokrych lub pokrytych pleśnią. Jedna zepsuta borówka może zanieczyścić sokiem sąsiednie owoce. Widoczna pleśń jest sygnałem, że takiej sztuki nie należy pozostawiać w pojemniku.
Oficjalny poradnik dostępny na stronie amerykańskiego National Institute of Food and Agriculture zaleca przechowywanie jagód i innych owoców tego typu bez wcześniejszego płukania. Mycie należy wykonać bezpośrednio przed jedzeniem, delikatnie płucząc owoce pod chłodną bieżącą wodą.
“Store unwashed until ready to use.”
(Colorado State University Extension i USDA, poradnik dotyczący mycia świeżych produktów)
Woda pozostająca na skórce i pomiędzy owocami nie poprawia ich trwałości. Przyspiesza natomiast powstawanie wilgotnego środowiska w opakowaniu.
Borówki można pozostawić w oryginalnym, wentylowanym pudełku, jeżeli jest ono czyste i suche. Jeżeli spód opakowania został zalany sokiem albo pokrył się skroploną wodą, owoce należy przełożyć do suchego, płytkiego pojemnika. Pojemnik nie powinien być przepełniony. Zbyt gruba warstwa zwiększa ryzyko zgniatania owoców znajdujących się na dole.
Nie należy zamykać wilgotnych borówek w całkowicie szczelnym pudełku. Jeżeli używany jest pojemnik z pokrywką, owoce muszą być suche, a dostęp powietrza nie może zostać całkowicie odcięty. Oryginalne opakowania na borówki mają zwykle otwory wentylacyjne właśnie po to, aby ograniczyć gromadzenie się wilgoci.
Borówki należy umyć dopiero przed podaniem. Po płukaniu można je delikatnie osuszyć ręcznikiem papierowym. Nie powinno się mocno pocierać skórki ani pozostawiać owoców na długo w misce z wodą.
Etylen przyspiesza dojrzewanie, ale nie działa na każdy owoc tak samo
Etylen jest naturalnym gazem uczestniczącym w procesach dojrzewania. Brzoskwinie i morele reagują na jego obecność i nadal dojrzewają po zbiorze. Z tego powodu umieszczenie ich w papierowej torbie przyspiesza mięknięcie. Ten sam mechanizm może jednak stać się problemem, jeżeli dojrzałe owoce pozostaną w cieple zbyt długo.
USDA wyjaśnia, że owoce produkujące etylen powinny być przechowywane z dala od produktów szczególnie wrażliwych na ten gaz. Etylen może przyspieszać starzenie, mięknięcie i pogarszanie jakości części warzyw oraz owoców, które same nie wytwarzają go w dużych ilościach.
“Ethylene gas fosters natural ripening, but it also can cause most vegetables and a few fruits to deteriorate more quickly.”
(USDA Food and Nutrition Administration, materiał o przechowywaniu świeżych produktów)
W praktyce nie należy trzymać dojrzałych brzoskwiń i moreli w jednym zamkniętym pojemniku z dużą ilością innych produktów. Papierowa torba służy do kontrolowanego dojrzewania twardych owoców, a nie do wielodniowego magazynowania dojrzałych sztuk.
Dodanie do torby banana lub jabłka może zwiększyć stężenie etylenu i przyspieszyć proces, ale latem łatwo w ten sposób doprowadzić do zbyt szybkiego zmiękczenia. Bezpieczniejszym rozwiązaniem jest umieszczenie w torbie wyłącznie brzoskwiń albo moreli i regularne sprawdzanie ich stanu.
Myć przed schowaniem czy dopiero przed jedzeniem
Brzoskwinie, morele i borówki najlepiej przechowywać bez wcześniejszego mycia. Dotyczy to szczególnie owoców, które mają pozostać w lodówce przez kilka dni. Wilgoć uwięziona w opakowaniu przyspiesza psucie i może zwiększyć ryzyko rozwoju pleśni.
Miękkie owoce pestkowe należy płukać pod bieżącą wodą i osuszać ręcznikiem papierowym. Borówki również powinny być delikatnie umyte chłodną wodą bezpośrednio przed spożyciem. Oficjalne zalecenia nie wymagają stosowania płynów do naczyń, mydła ani detergentów.
Jeżeli owoce zostały już umyte, trzeba dokładnie je osuszyć przed włożeniem do lodówki. Papierowy ręcznik umieszczony na dnie pojemnika może zebrać część wilgoci, ale nie zastąpi osuszenia skórki. Mokrego ręcznika należy się pozbyć, zamiast pozostawiać go pod owocami.
Najczęstsze błędy po zakupie owoców
- pozostawienie wszystkich owoców na nasłonecznionym blacie;
- włożenie twardych brzoskwiń do lodówki i oczekiwanie, że szybko dojrzeją;
- przetrzymywanie dojrzałych moreli w papierowej torbie przez kilka dni;
- mycie całego opakowania borówek przed schowaniem;
- zamykanie wilgotnych owoców w szczelnym plastikowym pudełku;
- pozostawienie jednej spleśniałej lub rozgniecionej sztuki wśród zdrowych;
- układanie delikatnych owoców w kilku ciężkich warstwach.
Najprostszy podział jest jednoznaczny: twarde brzoskwinie i morele mogą dojrzewać w temperaturze pokojowej, najlepiej w jednej warstwie lub papierowej torbie. Po osiągnięciu miękkości powinny trafić do lodówki.
Borówki należy schłodzić od razu, przechowywać w suchym i wentylowanym pojemniku oraz myć dopiero przed jedzeniem. Taki sposób nie zatrzyma naturalnego dojrzewania, ale ograniczy tempo mięknięcia, utratę jakości i rozprzestrzenianie się pleśni.
Więcej aktualnych informacji, praktycznych poradników i szczegółowych wyjaśnień znajdziesz na stronie czysklepyczynne.pl, gdzie regularnie publikujemy materiały na ten oraz inne ważne tematy. Aby lepiej poznać zagadnienie, przeczytaj także: Jak pozbyć się muszek owocówek z kuchni? Domowe pułapki i skuteczne środki
