Powrót z urlopu bez pustej lodówki można zaplanować jeszcze przed wyjazdem, wybierając produkty suche, konserwy, żywność UHT oraz porcje przeznaczone do zamrożenia. Jak informuje redakcja Czysklepyczynne.pl, powołując się na zalecenia Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Komisji Europejskiej, podstawą jest przestrzeganie temperatury przechowywania, oznaczeń na etykietach oraz instrukcji producenta.
Najbezpieczniejszy zestaw na pierwszy dzień po podróży nie powinien opierać się na świeżym mięsie, otwartym nabiale, gotowych sałatkach ani produktach z krótkim terminem przydatności. Lepszym rozwiązaniem są składniki, które przez czas wyjazdu pozostają w zamkniętych opakowaniach, albo gotowe dania zamrożone przed podróżą. Po powrocie wystarczy wtedy ugotować makaron, ryż lub kaszę, podgrzać zamrożoną porcję obiadu albo otworzyć produkt o długiej trwałości.
Produkty suche, które mogą czekać w szafce
Podstawą domowego zapasu powinny być produkty, które producent dopuszcza do przechowywania w temperaturze pokojowej. Należy pozostawić je w oryginalnych, szczelnie zamkniętych opakowaniach, w suchym miejscu bez bezpośredniego dostępu światła słonecznego. Zalecenia umieszczone na etykiecie mają pierwszeństwo przed ogólnymi zasadami przechowywania.
Przed wyjazdem można kupić:
- makaron, ryż, kaszę, kuskus i płatki owsiane;
- suche pieczywo, pieczywo chrupkie, krakersy i wafle;
- mąkę, cukier, sól, przyprawy oraz bulion w zamkniętym opakowaniu;
- kawę, herbatę i kakao;
- orzechy, nasiona i suszone owoce;
- zamknięte opakowania płatków śniadaniowych;
- rośliny strączkowe w suchej postaci.
Produkty suche należy zabezpieczyć przed wilgocią i szkodnikami. Po otwarciu fabrycznego opakowania najlepiej przesypać je do czystego, szczelnego pojemnika, o ile producent nie zaleca innego sposobu przechowywania. Nie należy zostawiać otwartych toreb z mąką, płatkami czy bakaliami w pobliżu źródeł ciepła.
Przy planowaniu zapasu trzeba też sprawdzić datę na opakowaniu. Oznaczenie „najlepiej spożyć przed” odnosi się przede wszystkim do jakości produktu, a nie automatycznie do jego bezpieczeństwa po wskazanym dniu. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności wyjaśnia, że takie oznaczenie jest często stosowane przy makaronach, ryżu, konserwach, produktach mrożonych i przekąskach.
„Data ‘najlepiej spożyć przed’ dotyczy jakości żywności” — wyjaśnia EFSA w materiałach dotyczących oznakowania terminów żywności.
Konserwy i produkty w słoikach na szybki obiad
Konserwy rybne, mięsne i warzywne mogą stanowić podstawę szybkiego posiłku po powrocie, pod warunkiem że opakowania pozostają zamknięte i nieuszkodzone. Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wskazuje, że konserwy należy przechowywać zgodnie z instrukcją producenta, w miejscu suchym, zacienionym i zwykle w temperaturze nieprzekraczającej 25°C, jeżeli etykieta nie wskazuje innych warunków.
Do domowego zapasu można włączyć:
- pomidory, fasolę, ciecierzycę, kukurydzę i groszek w puszkach;
- tuńczyka, sardynki lub inne konserwy rybne;
- gotowe zupy, przeciery i sosy w słoikach;
- pasteryzowane warzywa, buraki, ogórki i kapustę;
- masło orzechowe, dżem i miód w nieotwartych opakowaniach.
Przed użyciem trzeba obejrzeć opakowanie. Puszka nie powinna być wybrzuszona, skorodowana, przeciekająca ani głęboko wgnieciona przy zamknięciu. Słoik nie może mieć uszkodzonego wieczka lub śladów rozszczelnienia.
Po otwarciu zawartość należy traktować jak żywność nietrwałą. Trzeba ją przełożyć do odpowiedniego pojemnika, umieścić w lodówce i wykorzystać zgodnie z informacją producenta.
Nie należy zakładać, że produkt przechowywany przez wiele miesięcy przed otwarciem zachowa taką samą trwałość po naruszeniu opakowania.
Mleko UHT i inne produkty niewymagające chłodzenia przed otwarciem
Mleko UHT, napoje roślinne, soki i część gotowych produktów mogą być przechowywane poza lodówką wyłącznie wtedy, gdy pozwala na to producent. Zamknięte opakowania należy trzymać w miejscu suchym, z dala od nasłonecznionego okna, piekarnika, grzejnika lub nagrzewającej się ściany.
Państwowa Inspekcja Sanitarna podaje, że zalecana temperatura przechowywania napojów, soków i wód wynosi zazwyczaj od 5 do 25°C, lecz nadrzędne pozostają warunki podane na opakowaniu. Zbyt wysoka temperatura może pogorszyć smak, wpłynąć na zawartość gazu w napojach oraz uszkodzić opakowanie.
„Zalecenia producenta są nadrzędnymi wytycznymi dotyczącymi składowania i przechowywania produktu” — wskazuje Państwowa Inspekcja Sanitarna.
Po otwarciu mleko UHT, napój roślinny lub sok należy wstawić do lodówki i zużyć w terminie podanym przez producenta. Informacja o przechowywaniu po otwarciu może różnić się między produktami, dlatego nie należy stosować jednego terminu do wszystkich opakowań.
Co przygotować i zamrozić przed wyjazdem
Najbardziej praktycznym rozwiązaniem na pełny posiłek po podróży jest zamrożenie gotowej porcji jedzenia. Może to być zupa, sos pomidorowy, gulasz, ugotowane mięso, farsz, pieczywo albo porcjowane warzywa. Potrawę należy przed zamrożeniem odpowiednio schłodzić, umieścić w szczelnym opakowaniu i opisać nazwą oraz datą przygotowania.
Państwowa Inspekcja Sanitarna zaleca utrzymywanie w zamrażarce temperatury co najmniej –18°C. Nie należy wkładać do niej gorącego jedzenia, ponieważ może ono podnieść temperaturę innych produktów i doprowadzić do ich częściowego rozmrożenia. Surowe mięso i ryby powinny być oddzielone od owoców, warzyw oraz gotowych dań.
„Nie wkładaj do zamrażarki ciepłych produktów” — przypomina Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu w zaleceniach dotyczących mrożenia żywności.
Dobrym zestawem na powrót jest jedna lub dwie opisane porcje obiadu, zamrożony chleb oraz opakowanie warzyw. Nie należy zapełniać zamrażarki przypadkowymi produktami bez daty, ponieważ po kilku tygodniach trudno ustalić, kiedy zostały przygotowane.
Rozmrożonego produktu nie należy ponownie zamrażać. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Turku zaleca też stosowanie zasady FIFO: najpierw należy wykorzystywać produkty umieszczone w zapasie najwcześniej.
Czego nie zostawiać w lodówce na czas dłuższego wyjazdu
Przed wyjazdem trzeba wykorzystać albo usunąć żywność z krótkim terminem przydatności, zwłaszcza gdy urlop trwa tydzień lub dłużej. Dotyczy to przede wszystkim otwartych produktów, resztek potraw i żywności łatwo psującej się.
W lodówce nie powinny pozostać:
- otwarte mleko, śmietana, jogurty i sery o krótkiej trwałości;
- surowe mięso, ryby i drób;
- gotowane potrawy przygotowane kilka dni przed wyjazdem;
- przecięte owoce i warzywa;
- otwarte wędliny, pasty, sosy i sałatki;
- produkty z terminem „należy spożyć do”, który upłynie podczas nieobecności.
Oznaczenie „należy spożyć do” jest stosowane w przypadku produktów łatwo psujących się i odnosi się do bezpieczeństwa żywności. Nie należy go utożsamiać z określeniem „najlepiej spożyć przed”, które dotyczy przede wszystkim zachowania deklarowanej jakości. Informacje o terminie, warunkach przechowywania i sposobie użycia należą do obowiązkowych danych na opakowaniach żywności.
Ugotowane potrawy nie powinny pozostawać w temperaturze pokojowej dłużej niż dwie godziny. GIS zaleca przechowywanie produktów łatwo psujących się w lodówce w temperaturze poniżej 5°C.
Jak przygotować lodówkę przed urlopem
Przed wyjazdem należy sprawdzić daty, wyrzucić zepsute produkty, wyczyścić półki i pozostawić tylko żywność, która zachowa trwałość przez cały okres nieobecności. Temperatura lodówki powinna wynosić około 4°C, a produkty łatwo psujące się muszą znajdować się w odpowiednich strefach chłodzenia.
Surowe mięso i ryby przechowuje się na najniższej półce, aby ograniczyć ryzyko wycieku na inne produkty. Gotowe dania i nabiał powinny pozostać w szczelnych opakowaniach, a owoce i warzywa w przeznaczonych do tego szufladach.
Najrozsądniejszy zapas nie musi być duży. Wystarczy zestaw na śniadanie, jeden szybki obiad i podstawowe napoje: pieczywo z zamrażarki, mleko UHT, płatki, makaron, sos w słoiku, konserwa warzywna oraz zamrożona porcja zupy. Dzięki temu po powrocie można przygotować posiłek bez korzystania z produktu, który przez kilka lub kilkanaście dni pozostawał otwarty w lodówce.
Więcej aktualnych informacji, praktycznych poradników i szczegółowych wyjaśnień znajdziesz na stronie czysklepyczynne.pl, gdzie regularnie publikujemy materiały na ten oraz inne ważne tematy. Aby lepiej poznać zagadnienie, przeczytaj także: Automatyczne sklepy bez kasjera w Polsce: gdzie działają i jak reklamować błędny rachunek
